Soạn bài: Cáo bệnh, bảo mọi người – Ngữ Văn 10 Tập 1

Xin chào các em! Hôm nay, Soạn Văn sẽ hướng dẫn các em soạn văn bản: Cáo bệnh, bảo mọi người. Đây là một bài thơ được biên soạn trong chương trình Ngữ Văn 10 Tập 1 của Thiền sư Mãn Giác. Mời các em cùng tham khảo!

Hướng dẫn soạn bài

Câu 1:

* Hai câu thơ đầu nói về quy luật sinh hóa của tự nhiên, từ đó cho chúng ta thấy được quy luật cuộc sống của con người. Hoa cũng giống như con người không bao giờ đứng yên, bất biến. Sự sống luôn là một vòng quay luân hồi.

* Nếu đảo câu thơ 2 lên vị trí câu thơ đầu thì ý thơ vẫn nói lên quy luật tuần hoàn biến đổi nhưng đó sẽ là nhìn sự vận động theo quy luật xuân tới để xuân qua, hoa tươi để hoa rụng, chứ không theo quy luật sinh trưởng và phát triển của tự nhiên (xuân qua rồi xuân tới, hoa rụng rồi hoa tươi).

Câu 2:

* Câu 3 và 4 nói lên quy luật của đời người, đó là quy luật: sinh – lão – bệnh – tử. Việc đời cứ trôi qua và chớp mắt một cái, tuổi già đã đến rất gần. Nhưng ở đây, ta còn thấy sự đối lập khi so sánh hoa với người: nếu hoa rụng thì sẽ lại tươi nhưng con người thì “già đến rồi”. Sự đối lập này cho thấy sự vô thủy vô chung của thời gian, cái khoảnh khắc đã trôi qua chỉ tựa như ảo giác.

Câu 3:

* Hai câu thơ cuối tác giả đã mượn hình ảnh của thiên nhiên để thể hiện quan niệm triết lý Phật giáo. Khi con người đã giác ngộ đạo (hiểu được chân lý và quy luật) thì sẽ có sức mạnh lớn lao, vượt lên trên cả lẽ sinh diệt thông thường.

Có thể thấy, vị thiền sư đắc đạo đã trở về với bản thể vĩnh hằng, không sinh, không diệt như nhành mai kia cứ tươi bất kể xuân tàn. Và nếu theo cách giải thích này thì nội dung và ý tứ của 2 câu thơ cuối không hề có chút gì mâu thuẫn với nhau cả.

Câu 4:

Bài thơ thể hiện rất rõ lòng yêu đời với cái nhìn lạc quan của tác giả Niềm yêu đời, niềm lạc quan tươi sáng ấy được thể hiện qua cách nói khẳng định, qua các hình tượng thiên nhiên mang vẻ đẹp tươi tắn, gợi lên sự cảm nhận về sự sống sinh sôi và bất diệt. Quy luật của cuộc đời là sinh – tử – sinh nhưng bài thơ mở đầu bằng “xuân tàn” và kết thúc bằng “một nhành mai” tươi. Đó là một cách nhìn lạc quan.

Lời kết bài thơ được viết khi nhà thơ đau bệnh nhưng nó vẫn toát lên sự bình thản yêu đời, xuất phát từ một thể trạng tinh thần khoẻ mạnh, đầy bản lĩnh, đạt đến độ tự tại ung dung.

Chúc các em học tập thật tốt và có 1 năm học gặt hái được nhiều thành công!